KUŞ GÖZLEMCİLİĞİ TURİZMİ |
Kuş gözlemciliği doğayı kuşların dünyasından tanımayı sağlayan bir gözlem sporudur. Türkiye'deki toplam kuş türlerinin sayısı Avrupa'nın tamamında bulunan kuş türleri kadardır. Ülkemizin kuşlar açısından zengin olmasının en önemli nedenleri, zengin sulak alanlara sahip olması ve kuş göç yolları üzerinde bulunmasıdır. Türkiye'de kuş gözlemciliği son yıllarda dünyadaki gelişmelere paralel olarak hızla yayılmaktadır. Önemli Kuş Alanları (öka) Projesi Kuşların yaşamları boyunca bulundukları alanların sayısı sonsuzdur. Dolayısıyla tüm bu alanların etkili bir şekilde korunabilmesi imkansızdır. Önemli Kuş Alanları (ÖKA) yaklaşımında, korunmaları ve iyi yönetilmeleri durumunda, kuşların ve biyolojik çeşitliliğin korunmasına en verimli katkıyı sağlayacak öncelikli alanlar belirlenir. ÖKA, 1989 yılında Uluslararası Kuşları Koruma Konseyi tarafından başlatılan ve dünyanın birçok ülkesinde yürütülen bir projedir. Doğal Hayatı Koruma Derneği başlangıcından itibaren projenin Türkiye bölümü için gerekli çalışmaları başlatmış, 1997 yılında ÖKA kitabını yayınlamıştır. Halen yeni değerlendirme çalışmaları yapan dernek bir taraftan da izleme çalışmalarını sürdürmektedir. 1990 yılında başlayan Türkiye'nin Önemli Kuş Alanları Projesi, Türkiye'deki kuşlar açısından önem taşıyan alanların, -kamuoyu bilinci oluşturma, lobi etkinlikleri ve kampanyalarla- korunmasını, alanlardaki gelişmelerin sürekli izlenmesini ve yeni ÖKA'ların belirlenmesini amaçlamaktadır. Ülkemizde bu proje ve bu projeye yönelik envanter çalışması Doğal Hayatı Koruma Derneği koordinatörlüğünde yürütülmüştür Meriç Havzası İl: Edirne Kuş türleri: Küçük balaban (50 çift), gece balıkçılı (200 çift), alaca balıkçıl (300 çift), erguvani balıkçıl (100 çift), çeltikçi (100 çift), kaşıkçı (40 çift), bataklıkkırlangıcı (200 çift), küçük sumru (200 çift) ve bıyıklı sumru (500 çift) için önemli bir üreme alanıdır. Küçük karabatak (maks. 1450), tepeli pelikan (maks. 291), kuğu(maks. 2030), ötücü kuğu (maks. 214) ve elmabaş patka (maks.15.528) dahil olmak üzere büyük sayıda sukuşu (maks. 48.440) kışı burada geçirir. Marmara Havzası İğneada Ormanları İl: Kırklareli Kuş Türleri: Kara leylek (5 çift) popülasyonuyla Önemli Kuş Türleri statüsü kazanır. Ayrıca, sonbahar göçü esnasında önemli sayıda leylek (iki günlük sayım sırasında maks. 8366) geçer. Büyükçekmece Gölü İl: İstanbul Kuş Türleri:Elmabaş patka(maks. 14036) başta olmak üzere, kışlayan büyük sayılardaki sukuşu (maks. 22.681) ile önemli Kuş türleri statüsü kazanır. Özellikle, kışın önemli sayılarda gümüş martı (maks. 8775), baharda ise küçük martı (maks. 1740) ve Akdeniz martısı (maks. 10.000) görülür. Şile Adaları İl: İstanbul Kuş Türleri: Burada üreyen tepeli karabatak popülasyonuyla (175 çift) önemli kuş statüsü kazanır. İznik Gölü İl: Bursa Kuş Türleri: Küçük karabatak(30 çift) ve gece balıkçılı (250 çift) ile önemli kuş alanları ölçütlerine uyar. Susurluk Havzası Uludağ İl:Bursa Kuş Türleri: Sakallı Akbaba (2 çift) ve kaya kartalı (2 çift), alana önemli kuş alan+J9ı statüsü kazandıran türlerdir. Başlıca Özellikleri: orman, dağ İl:Bursa Kuş Türleri: Küçük karabatak (300 çift), alaca balıkçıl (30 çift) ve kaşıkçı (75 çift) için önemli bir üreme alanıdır.Kışın gölde aralarında küçük karabatak (maks.1078), tepeli pelikan (maks. 136), elmabaş patka (maks. 42500), tepeli patka (maks13.600) ve sakarmeke (maks321.550) gözlenebileceği,büyük sayılarda sukuşu bulunur. Alanda 1996 ocak ayında sayılan 429.423 sukuşu, 1970'ten beri Türkiye'de bir gölde kaydedilen en yüksek sukuşu sayısıdır. Başlıca Özellikleri: tatlısu gölü, bataklık Kuş Gölü İl:Balıkesir Kuş Türleri: Küçük karabatak (150 çift), tepeli pelikan (35 çift), gece balıkçılı (150 çift), alaca balıkçıl (100 çift) ve kaşıkçı (200 çift) ürer. Yıl boyunca çok sayıda karabatak bulunurken (maks. 2650), tepeli pelikan (maks. 117) ve dil kuyruk (maks. 34) da kışın düzenli olarak görülmektedir. Başlıca Özellikleri: tatlısu gölü, alüvyal orman Kocaçay Deltası İl:Bursa Kuş Türleri: Kara leylek (10 çift), pasbaş patka(70 çift), bataklık kırlangıcı (80 çift) ve akça cılıbıtın (60 çift) üreyen popülasyonlarıyla önemli kuş alanları statüsü kazanır. Göç esnasında önemli sayıda küçük karabatak (maks. 150) ve ak pelikan (maks. 800), kışın ise sakarmeke (maks. 46291) bulunur. Başlıca Özellikleri: tatlısu gölü, alüvyal orman Kuzey Ege Havzası Foça Adaları İl: İzmir Kuş Türleri: Tepeli karabatak (59 çift) popülasyonuyla önemli kuş alanları statüsü kazanır. Başlıca Özellikleri: kayalık kıyı adaları Gediz Havzası Murat Dağı İl: Uşak, Kütahya Kuş Türleri: Küçük balaban (30 çift), alaca balıkçıl (200 çift), pasbaş patka (15 çift), mahmuzlu kızkuşu (10 çift) ve bıyıklı sumru (100 çift) ürer. Özellikle kışın, küçük karabatak (maks.100), tepeli pelikan (maks. 73), büyük ak balıkçıl Demirköprü Barajı İl: Manisa Kuş Türleri: sakallı akbaba (1 çift), kara akbaba (2 çift) ve kaya kartalı (2 çift) üremektedir. Marmara Gölü İl: Manisa Kuş Türleri: Küçük balaban (30 çift), alaca balıkçıl (200 çift), pasbaş patka (15 çift), mahmuzlu kızkuşu (10 çift) ve bıyıklı sumru (100 çift) ürer. Özellikle kışın, küçük karabatak (maks.100), tepeli pelikan (maks. 73), büyük ak balıkçıl (maks. 428),angıt (maks. 860), dikkuyruk (maks. 120) ve kılıçgaga (maks. 1402) gibi çok sayıda sukuşu bulunur (maks 45.278). Gediz Deltası İl: İzmir Kuş Türleri: Tepeli pelikan (35 çift), flamingo (1450 çift), küçük kerkenez (25 çift), kılıçgaga (55 çift), kocagöz (30 çift), bataklık kırlangıcı(35 çift), akça cılıbıt (1000 çift), mahmuzlu kızkuşu (50 çift), Akdeniz martısı (900 çift),küçük sumru (205 çift) ve Hazar sumrusu (100 çift) popülasyonuyla önemli kuş alanları statüsü kazanır. Kışın aralarında küçük karabatak (maks. 1000), tepeli pelikan (maks. 450) bulunan büyük sayıda sukuşunu (maks. 25.239) barındırır. Küçük Menderes Havzası İldir Körfezi Adaları İl: İzmir Kuş Türleri: Tepeli karabatak (84 çift) popülasyonuyla önemli kuş alanları statüsü kazanır. Küçük Menderes Deltası İl: İzmir Kuş Türleri: Küçük karabatak (maks. 160) bölgede konaklar. Büyük Menderes Havzası Akdağ Batı Akdeniz Havzası Güllük Deltası İl: Muğla Kuş Türleri Küçük karabatak (maks. 221) ile önemli kuş alanları statüsü kazanır. Köyceğiz Gölü İl: Muğla Kuş Türleri: Karabatak (maks.1525), küçük karabatak (maks. 40), Macar ördeği(maks.528) ve sakarmekenin de (maks. 34.120) büyük sayıda kışlayan sukuşuna (maks. 47.654)ev sahipliği eder. Burdur Kapalı Havzası İl: Afyonkarahisar, Denizli Antalya Havzası İl: Isparta Kuş Türleri: Küçük karabatak (maks. 81), Macar ördeği (maks.1503), elmabaş patka (maks. 15.198), tepeli patka (maks.12.665) ve sakarmeke (maks. 64.419) gibi türlerin de aralarında bulunduğu çok sayıda sukuşu ile (maks. 107.199) önemli kuş alanları statüsü kazanır. Akarçay Kapalı Havzası Karamık Sazlığı İl: Afyonkarahisar Akşehir ve Eber Gölü İl: Afyonkarahisar, Konya Kuş türleri : Küçük karabatak (50 çift) ve tepeli pelikan (birkaç çift) için önemli bir üreme alanıdır. Akşehir Gölü'ndeki saz adalarında balıkçıllar karışık koloniler halinde ürerler, bunların arasında alaca balıkçıl (70 çift), erguvani balıkçıl (50 çift), çeltikçi (50 çift) ve kaşıkçı (15 çift) da bulunur. Pasbaş patka (10 çift) ve gülen sumru (20 çift) sazlıkların arasında kum adacıklarında, büyük cılıbıt ise göl çevresinde kuluçkaya yatar. Kışın çok sayıda sakarcaya (maks. 15.900) rastlanır. Alan, ak pelikan (maks. 2000) ve çeltikçi (maks. 1536) için göç sırasında konaklama bölgesi olarak da önemli kuş alanları statüsü kazanır. Sakarya Havzası Çavuşçu Gölü İl: Konya Kuş Türleri: Bıyıklı sumru (100 çift) popülasyonu ve Macar ördeğinin (maks.1000) de dahil olduğu büyük sayılarda kışlayan sukuşu (maks. 32.586) ile önemli kuş alanları statüsü kazanır. Altıntaş Ovası İl: Kütahya Kuş Türleri: Alanda 20 çift civarında toyun ürediği tahmin edilmektedir. Üreme her sene gözlenmektedir. Türkmenbaba Dağı İl: Kütahya, Eskişehir Kuş Türleri: Kara akbabanın (10 çift) Türkiye'de bilinen en büyük popülasyonu bölgede yaşar. Önemli kuş alanlarında aynı zamanda önemli sayılarda kara leylek (5 çift), sakallı akbaba (1 çift) ve küçük kartal (5 çift) ürer. Aliken İl: Eskişehir Kuş Türleri: Alanda 20 çift toyun ürediği tahmin edilmektedir, kaydedilen en yüksek birey sayısı ise 45'tir. Balıkdamı İl: Eskişehir Kuş Türleri: Çayır delicesi (15 çift) ve küçük kerkenez (Ahiler'de 10 çift) popülasyonları ve göçmen leylekler (maks.17.915) ile önemli kuş alanları statüsü kazanır. Bölge, angıtın da (maks. 302) içlerinde bulunduğu sukuşları için göç sırasında büyük önem taşır. Uyuz Gölü İl: Konya Kuş Türleri: Dikkuyruk (10 çift) popülasyonuyla önemli kuş alanları statüsü kazanır. Çöl Gölü İl: Ankara Kuş Türleri: Büyük cılıbıt alanda üremektedir. Sakarca (maks. 14.000), angıt (maks. 6847) ve çamurcun (maks. 10.486) dahil büyük sayılarda sukuşu (maks. 76.154) gölde kışlar (1989 öncesine ait veriler.) Flamingo (maks. 5500), dikkuyruk (maks.27) ve uzunbacak (maks. 1000) genelde üreme sonrası dönemde gölde gözükür. bölgede üreyen diğer kuşlar arasında yeşilbaş, uzunbacak, kılıçgaga, akça cılıbıt ve kız kuşu vardır. Mogan Gölü İl: Ankara Kuş Türleri: Alaca balıkçıl (30 çift), Macar Ördeği (50 çift), pasbaş patka (10 çift) ve dikkuyruğun (2 çift) üreyen popülasyonlarıyla önemli kuş alanları statüsü kazanır. Sonbahar sonunda ve ilkbahar öncesinde Macar ördeği (maks. 673), pasbaş patka (maks.200) ve sakarmekenin de (maks. 70.100) bulunduğu büyük sayıda sukuşu (maks.78.590) gözlenebilir. Kızılcahamam Ormanları İl: Ankara Kuş Türleri: Kara leylek (5 çift), sakallı akbaba (2 çift), küçük akbaba (15 çift), kızıl akbaba (2 çift), kara akbaba (çoğu Milli Park' ta üreyen 6 çift) ve küçük kartalın (3 çift) üreyen popülasyonlarıyla önemli kuş alanları statüsü kazanır. Kızılcahamam'ın güneyinde, Kırmır Çayı kıyısındaki bir mezbahanın çevresinde büyük sayılarda akbaba ve leylek görülebilir. Kavaklı Dağı İl: Ankara, Bolu Kuş Türleri: Kara akbaba (5 çift) popülasyonuyla önemli kuş alanları statüsü kazanır. İnözü Vadisi İl: Ankara Kuş Türleri: Kara leylek (5 çift) ve bıyıklı doğan (1 çift) popülasyonları sayesinde önemli kuş alanları statüsünü kazanır. Sarıyar Barajı İl: Ankara, Eskişehir Kuş Türleri: Bölgede kuluçkaya yatan önemli türler arasında, güney kıyılarındaki bir kavaklıkta yuva yapan gece balıkçılıyla (120 çift), kayalıklarda yuva yapan kara leylek (20 çift), küçük akbaba (10 çift) ve bıyıklı doğan (1 çift)sayılabilir."Nallıhan Kuşcenneti" çok sayıda leylek (maks. 11.300) ve angıt (maks. 2400) için göç sırasında önemli bir konaklama noktasıdır. Hamam Dağı İl: Eskişehir Kuş Türleri: Kara akbaba (5 çift) ve küçük kartalla (1 çift) önemli kuş alanları statüsü kazanır.
İl: Sakarya, Kocaeli Kuş Türleri: Sukuşu (maks.48.267), Macar ördeği (maks.1002), elmabaş patka (maks. 10.400) ve sakarmeke (maks. 30.700) örnek gösterilebilir. Batı Karadeniz Havzası Ilgaz Dağları İl: Çankırı, Kastamonu Kuş Türleri: Sakallı Akbaba (2 çift), kızıl akbaba ve küçük kartal (5 çift) popülasyonlarıyla önemli kuş alanları statüsü kazanır. Sarıkum Çölü İl: Sinop Kuş Türleri: Dikkuyruğun da (maks. 55) bulunduğu büyük sayıda kışlayan sukuşu (maks.20.226) sayesinde önemli kuş alanları statüsü kazanır.
Tödürge Gölü İl: Sivas Kuş Türleri: Macar ördeği (40 çift) popülasyonuyla önemli kuş alanları statüsü kazanır. Palas Gölü İl: Kayseri Kuş Türleri: Angıt (maks.2930) bulunur. Sultansazlığı İl: Kayseri Kuş Türleri: Küçük karabatak (200 çift), alaca balıkçıl (70 çift), çeltikçi(75 çift), kaşıkçı (10 çift), boz ördek (20 çift), yaz ördeği (5 çift), Macar ördeği (400 çift), pasbaş patka (20 çift), dikkuyruk (20 çift), turna (20 çift), kılıçgaga (150 çift),bataklıkkırlangıcı (50 çift), akça cılıbıt (100 çift), büyük cılıbıt, mahmuzlu kızkuşu (20 çift), gülen sumru (50 çift), küçük sumru (100 çift) ve bıyıklı sumru (400 çift) alanda üreyen önemli türler arasında sayılabilir. Angıt (maks.2283) bölgeyi yazın tercih ederken, çok sayıda flamingo (maks. 59.150), turna (maks.1200) ve kılıçgaga (maks.2115) alanı sonbaharda kullanır. Kışın ve göç döneminde çok sayıda sukuşu (maks.12.801) bulunur. Seyfe Gölü İl: Kırşehir Kuş Türleri: Ak pelikan (100 çift), kaşıkçı(50 çift), flamingo (2000 çift), Macar ördeği (15 çift), toy, kılıçgaga (500 çift), mahmuzlu kızkuşu (10 çift), Akdeniz martısı (500 çift), gülen sumru (500 çift) ve küçük sumru (500 çift) popülasyonlarıyla önemli kuş alanları statüsü kazanır. Kışın büyük sayılarda sukuşu bulunur (maks. 21.861), sakarca (maks.7200) ve angıt (maks. 978) bunlara örnektir. Hirfanlı Barajı İl: Kırşehir Beynam Ormanı İl: Ankara Kuş Türleri: Kuluçkaya yatan iki çift şah kartal ile önemli kuş alanları statüsü kazanır. Kızılırmak Deltası İl: Samsun Kuş Türleri: epeli pelikan (6 çift), erguvani balıkçıl (500 çift), kara leylek (50 çift),kaşıkçı (75 çift), boz ördek (200 çift),Macar ördeği (75 çift), pasbaş patka (150 çift), turna (50 çift), kocagöz (50 çift) ve bataklıkkırlangıcı (100 çift) popülasyonlarıyla önemli kuş alanları statüsü kazanır. Kışın aralarında kaşıkgaga (maks.4564), Macar ördeği (maks.630), elmabaş patka (maks. 14.952), kadife ördek (maks. 97), dikkuyruk (maks.73) ve sakarmekenin de (maks. 27.643) görüldüğü büyük sayılarda sukuşu (maks. 91.708) bulunur. Göç esnasında önemli sayılarda küçük karabatak (maks. 88), küçük ak balıkçıl (maks.3200), çeltikçi (maks. 590), dikkuyruk (maks.1246), küçük martı (maks. 41.000) ve ak kanatlı sumru (maks. 3000) izlenebilir.
|
|
|
|||||||||||||||||||||
| Türkiye Tarihi | Türkiye Coğrafyası | Türkiye Kültürü |
| Türkiye Eğitim | Türkiye Sağlık | Türkiye Turizmi |
| Türkiye Ekonomi | Türkiye Politika | Türkiye Spor |
** TÜRKİYE SPOR |